παρουσιάσεις

Το ιστορικό μυθιστόρημα «Στο κόκκινο τ’ ουρανού» στο θέατρο Μώ , στην Κατερίνη

Φωτογραφίες Στέλλα Χατζή, Παναγιώτης Φτάρας

Το απόγευμα της 22ας Νοεμβρίου, στον όμορφο χώρο του  θεάτρου  Μώ, στην Κατερίνη, στην πόλη που μένει η συγγραφέας Μάγδα Παπαδημητρίου-Σαμοθράκη παρουσιάστηκε στο αναγνωστικό κοινό της πόλης το ιστορικό μυθιστόρημα  «Στο κόκκινο τ’ ουρανού»  από τις εκδόσεις Πνοή.  Η εκδήλωση διοργανώθηκε από τις εκδόσεις  Πνοή,  το θέατρο Μώ και τις Ετεροτοπίες  με καλλιτεχνικό διευθυντή τον Γιάννη Ευθυμιάδη στα πλαίσια του δίμηνου προγράμματος εκδηλώσεων Νοεμβρίου-Δεκεμβρίου 2017.

Πριν αρχίσει η παρουσίαση, το αναγνωστικό κοινό παρακολούθησε το βίντεο του βιβλίου , δημιούργημα της  εκπαιδευτικού –συγγραφέως Λητώς Τσακίρη ώστε το αναγνωστικό κοινό πήρε μια γεύση από το τι θα ακολουθήσει.  Σε ένα κατάμεστο θέατρο, οι φίλοι αναγνώστες  παρακολούθησαν  την παρουσίαση του ιστορικού μυθιστορήματος από την φιλόλογο, πνευματική ακτιβίστρια και ιδρύτρια του Φιλοσοφικού Καφενείου Κατερίνης  της ομάδας ΦΩΣ ΣΕ ΔΡΑΣΗ   Γιώτα Παπαδοπούλου,  την εκδότρια των εκδόσεων Πνοή Κάκια Ξύδη η οποία είχε τον συντονισμό της παρουσίασης, μίλησε για την συγγραφέα και διάβασε το βιογραφικό της. Αποσπάσματα του βιβλίου διάβασαν οι εξαίρετοι  ηθοποιοί του θεάτρου Μώ  και φίλοι της συγγραφέως Λένα Αποστολίδου και Κώστας Μυστακίδης. 

Η Γιώτα  Παπαδοπούλου είπε μεταξύ άλλων για το βιβλίο : «Η Μάγδα Παπαδημητρίου συνθέτει τους χαρακτήρες, συνθέτει τον καμβά του μυθιστορήματός της με φόντο την ιστορία, που αναπόφευκτα επηρεάζει τις ζωές των ηρώων της σε μια αλληλουχία δράσεων και αντιδράσεων. Παράλληλα, αποτυπώνει την αγάπη της για τον άνθρωπο που δοκιμάστηκε στη δίνη των μεγάλων καταστροφικών γεγονότων που πέρασε η ανθρωπότητα. Με γλαφυρή, ώριμη πένα και με μαεστρία στήνει το μύθο πάνω στα λάθη που σημαδεύουν τον άνθρωπο. Μια συγκλονιστική πορεία με συγκρούσεις, με αλήθειες, με πλούσιο συναισθηματισμό και με αγάπη. Πρόκειται για μια εξαιρετικά καλογραμμένη λογοτεχνία, που εμένα κατάφερε να με συγκινήσει αρκετές φορές κατά την ανάγνωση και παράλληλα να μου διδάξει κομμάτια της ιστορίας των Ελλήνων της Βόρειας Ηπείρου, που αγνοούσα μέχρι τώρα. Φαίνεται ότι για τη συγγραφέα, η ιστορία παίζει ουσιαστικό ρόλο καθώς επίσης φαίνεται να διέθεσε σημαντικό χρόνο για την ιστορική έρευνα. Τοποθετεί τους ήρωες σε συγκεκριμένο χώρο και χρόνο για να πρωταγωνιστήσει η ιστορία και να κυλήσει στην πλοκή του βιβλίου αυτόματα και συνειδητά όπως αρμόζει σ’ ένα ιστορικό μυθιστόρημα. Ο αναγνώστης δίχως να κουραστεί, θα βρει αναπαυτικά μια αξιόπιστη και ελεγμένη πληροφόρηση για τους σταθμούς της νεότερης ιστορίας μας, μπαίνοντας όμως βαθιά στην εποχή, κάνοντας μακροβούτια στα γεγονότα που αναδύονται. Ιστορικά ξεκινάει με τον Εμφύλιο, κυλώντας στη βάναυση διακυβέρνηση του Ενβέρ Χότζα με τους πρώτους ηλικιακά ήρωες, τον Αλέξανδρο και την Ελπίδα, περιγράφοντας τα θηριώδη γεγονότα της εποχής εκείνης που ο δυνάστης καταλαμβάνει την εξουσία στην Αλβανία, σπέρνοντας την κόλαση στην Ελληνική μειονότητα και όχι μόνο. Ο βασανισμός των Ελλήνων της Βορείου Ηπείρου, οι εκτελέσεις και η κακοποίηση του Ελληνικού στοιχείου γενικότερα από το απολυταρχικό καθεστώς, γίνονται καθημερινά φαινόμενα. Οι περιγραφές βιαιότητας και φρίκης σοκάρουν μα συνάμα ενεργοποιούν προβληματισμούς και συσχετισμούς με παρόμοια ιστορικά γεγονότα των ναζιστικών στρατοπέδων συγκέντρωσης…..»

Μετά την ανάγνωση των αποσπασμάτων το κοινό συμμετείχε στην συζήτηση ενώ ο συγγραφέας  Μέλιος  Πίτσιας έκανε μια παρέμβαση που αξίζει να κατατεθεί : "Με μεγάλο ενδιαφέρον διάβασα το μυθιστόρημα της Μάγδας Σαμοθράκη- Παπαδημητρίου, «Στο κόκκινο τ' ουρανού». Η εκλεκτή συγγραφέας αντλεί το θέμα της από μια εποχή, (μετά τον πόλεμο), από μια χώρα, (την Αλβανία),από μια ολοκληρωτική πολιτική πραγματικότητα, (τη δικτατορία του Εμβέρ Χότζα),και από τα πάθη ενός λαού, (των Ελλήνων της Βόρειας Ηπείρου ), ου ύποπτες σκοπιμότητες φρόντισαν στη χώρα μας να μείνει για πολλά χρόνια στη σιωπή και το σκοτάδι. Η Μάγδα είχε την παρρησία και το ταλέντο να τραβήξει, όχι στην τύχη, μια σελίδα μέσα από το σκοτεινό αυτό φάκελο και να συνθέσει μια πιστή τοιχογραφία της εποχής. Συνέταξε ένα χρονικό καταπίεσης, διωγμών, εξοριών και στο τέλος, φυγής προς το άγνωστο, με λυτρωτική κατάληξη ένα νησί του Αιγαίου. Εκεί άνθισε και ο έρωτας. Ο  έρωτας που δε λογαριάζει χρώμα, κοινωνική τάξη, που αδιαφορεί για κάθε είδους διακρίσεις, ο έρωτας που σε εποχές δοκιμασιών είναι πιο δυνατός, και στο τέλος, κόντρα στον άνεμο, επιβάλει τη θέλησή του. Είναι χαρακτηριστικό το πόσο αρμονικά μπόρεσε να συνδυάσει μέσα στο μυθιστόρημά της τη σκληρότητα ενός καθεστώτος με μια τρυφερή ερωτική ιστορία. Στη Μάγδα χρωστάμε μια επική ιστορική αναφορά που έχει τις αρετές ενός σημαντικού μυθιστορήματος και απαιτούσε γνώση του θέματος, πολύ κόπο και έρευνα. Η Μάγδα ανταποκρίθηκε απόλυτα σε όλα αυτά, καθώς και να γράφει ξέρει και να χειρίζεται άριστα τη γλώσσα. Έτσι αξιοποίησε όλες αυτές τις χάρες. και έγραψε το μυθιστόρημα σε μια ειλικρινή, ζωντανή και ευρηματική γλώσσα.
που δεν υποκρίνεται , δεν παριστάνει, δεν παίζει. Το μυθιστόρημα είναι επίκαιρο όσο ποτέ. και έχει την τύχη να κυκλοφορεί σε μια εποχή δοκιμασίας για την περιοχή 
που διαδραματίζεται το μεγαλύτερο μέρος της υπόθεσης. Έτσι είναι πιο εύκολη η αποστολή του να αποδείξει ότι η καταπίεση, οι διωγμοί και οι εξορίες δεν έχουν ούτε χρώμα, ούτε πατρίδα. To μυθιστόρημα φέρνει και ένα σημαντικό μήνυμα: "Στη ζωή δεν έχει νόημα να αλλάζουμε τη Σκύλα με τη Χάρυβδη, σκοπός μας πρέπει είναι να τις αποφύγουμε και τις δύο" Η Μάγδα Σαμοθράκη συνέθεσε έναν πίνακα εποχής 
με τίτλο «Στο κόκκινο τ' ουρανού». Έγραψε το μυθιστόρημά της χρησιμοποιώντας
όλα τα χρώματα που διέθετε στην παλέτα της, αλλά νομίζω ότι περισσότερο από όλα, ξόδεψε το γαλάζιο. Ο συμβολισμός είναι προφανής.»

Η Γιώτα Παπαδοπούλου ως συνέντευξη ρώτησε την συγγραφέα όπως πως γεννήθηκε αυτό το μυθιστόρημα; Τι σε οδήγησε σ’ αυτό; Πόσο χρόνο διέθεσες για την ιστορική έρευνα; Ποια μηνύματα επιδιώκεις να περάσεις στους αναγνώστες σου; Πόσο δύσκολο είναι να γράφεις για το παράλογο του κόσμου;

Η συγγραφέας υπέγραψε τα αντίτυπα του βιβλίου της, φωτογραφήθηκε και μίλησε με τους φίλους αναγνώστες που της ευχήθηκαν να είναι καλοτάξιδο περιμένοντας τα επόμενα βιβλία της…..