Ρεπορτάζ

Οι συγγραφείς της Κατερίνης ανταμώνουν στον «Πήγασο»

siggrafis katerini 2018

Το απόγευμα της 27ης Οκτωβρίου, ο φιλόλογος και ποιητής Αντώνης Κάλφας που εδώ και χρόνια διοργανώνει λογοτεχνικές βραδιές στο Θέατρο Πήγασος με ντόπιους αλλά και φιλοξενούμενους εκλεκτούς πεζογράφους, προσκάλεσε έξι από τους πολλούς συγγραφείς της πόλης για να γνωρίσει το αναγνωστικό κοινό τη νέα τους πνευματική σοδειά. Εκτός του ίδιου του Αντώνη Κάλφα, που είναι ποιητής αλλά και  εκδότης των εκδόσεων «Τραμάκια».

Σύμφωνα με τη βιβλιογραφική καταγραφή του Αντώνη Κάλφα που εμπεριέχονται στο βιβλίο «Λογοτεχνικές εκδόσεις, μαρτυρίες και αφηγήσεις στην Πιερία (1918-2010)», μια έκδοση του Δήμου Κατερίνης που δεν τιμήθηκε όπως έπρεπε, οι τίτλοι λογοτεχνίας όλων των κατηγοριών στην Πιερία (1918–2010) φτάνουν τον αριθμό των 216 βιβλίων, χωρίς να προστεθούν τα βιβλία της τελευταίας οκταετίας που είναι αρκούντως πολλά. Από αυτά τα 85 είναι ποιητικά βιβλία, 39 βιβλία πεζογραφίας και διηγήματος Υπάρχουν ακόμη 7 τίτλοι βιβλίων με μεικτό περιεχόμενο, 17 θεατρικά, 19 αφορούν την παιδική/εφηβική λογοτεχνία/, το παιδικό θέατρο και τα παραμύθια και, τέλος, 49  ανήκουν στην ενότητα απομνημονεύματα/μαρτυρίες/ προσωπικές αφηγήσεις.

 siggrafis katerini 2018 1

Στην αμιγή λογοτεχνία (πλην των απομνημονευμάτων) αριθμούνται 167 τίτλοι, επί της συνολικής βιβλιοπαραγωγής. Από όλους αυτούς τους γραφιάδες, επιλέχθηκαν για το φετινό αφιέρωμα οι: συγγραφείς Νίκος ΒαρμάζηςΦάνυ Κουντουριανού, ο Βασίλης Μόσχης, η γράφουσα Μάγδα Παπαδημητρίου-Σαμοθράκη και οι ποιητές Ξανθίππη Καραβίδα και Θάνος Κόσυβας που διάβασαν κείμενά τους. «Όλοι αυτοί», όπως είπε ο Αντώνης Κάλφας, «διαθέτουν κάτι που αξίζει να παρακολουθήσουμε: την αγάπη για τον τόπο και την ιστορία του (Νίκος Βαρμάζης, Αντώνης Κάλφας), την ευωδία και τη χαρά του ανθρωπίνως φέρεσθαι (Ξανθούλα Καραβίδα), το μήνυμα της απλής γεμάτης νόημα χριστιανικής ζωής (Φάνυ Κουντουριανού), τη λυρική διεκδίκηση της ομορφιάς του φεγγαριού και της ουσίας των απλών πραγμάτων (Θάνος Κόσσυβας), την ποιητική σύλληψη του κόσμου αλλά και τη μυθιστορηματική επεξεργασία της σύγχρονης ιστορίας, ελληνικής και βαλκανικής (Μάγδα Παπαδημητρίου-Σαμοθράκη), την μυθιστορηματική αφήγηση ερωτικών ιστοριών που ο τόπος δράσης τους σχετίζεται και με την Πιερία— τόσο ως χώρος όσο και ως ιστορία (Βασίλης Μόσχης).

Συνοδοιπόρος σ’ αυτό το όμορφο αφιέρωμα ήταν ο φιλόλογος, με μεταπτυχιακό στις Νεοελληνικές Σπουδές Φοίβος Τσικλιάς ο οποίος διάβασε κριτικές για τον κάθε συγγραφέα αλλά  και σχολίασε τα έργα.

 

Για τη Ξανθίππη Καραβίδα και την πρώτη μα ώριμη δουλειά της (Αισθήσεις καθημερινής πεζότητας. Μεταισθήσεις ποίησης, εκδόσεις Μάτι, Κατερίνη 2009), μίλησε για την κυριαρχία του γυναικείου ποιητικού εγώ που είναι εμφανέστατη σε όλες σχεδόν τις εκδοχές της: είτε ως μητέρας, συζύγου, νοικοκυράς, θρησκευάμενης κάποτε είτε ως υποκειμένου που χαίρεται τον έρωτα ή αναπολεί τον απόντα δεσμό. Εμφανής ο φιλόλογος και θεολογικός οπλισμός (Πηνελόπη, Οδυσσέας, Ολύμπιοι Θεοί, εκκλησίες) με πολύ θετικά αποτελέσματα όταν ο οπλισμός αυτός γειώνεται και συναντά το πραγματικό: ένα παράδειγμα ώριμης ανασκαφής του θέματος «τάμα» συνιστά και το ποίημα «Τάματα πίστεως δήλα». Πλήθος μέγα στη λάσπη-μάντρα αυτοκινήτων/ σε γραμμή για προσκύνημα: / ανυποχώρητη η πίστη στα πιστεύω της.)

 

Η Φάνυ Κουντουριανού-Μανωλοπούλου δίνει έντιμα και με επιτυχία αυτόν τον αέναο αγώνα κάθε σοβαρού συγγραφέα και επαρκούς λογοτέχνη. Το τελευταίο της βιβλίο «Οι πατριώτες» είναι ένα ιστορικό-πολιτικό-κοινωνικό μυθιστόρημα που διαδραματίζεται στην Πιερία και παρακολουθεί μια οικογένεια επί έναν ολόκληρο αιώνα, από τα τέλη του 19ου ως τα τέλη του 20ου,  απόσταγμα  συνομιλιών με ανθρώπους που έζησαν τα γεγονότα και από τις δυο αντιμαχόμενες πλευρές στον Εμφύλιο. Ενώ αναμένεται η έκδοση από τις εκδόσεις Ανάτυπο που εκτυλίσσεται στη Μαγαδασκάρη….

 

Ο Θάνος Κόσυβας, ένας λυρικός ρομαντικός, περιγράφει με λιτούς στίχους τη σύγχρονη δυστοπία, το αρνητικό τοπίο ενός κόσμου στον οποίο δεν υπάρχει φως και η φύση μετατρέπεται σε «μια κραυγή σε σφραγισμένο πηγάδι. «Ο λυρισμός στην ποιητική ταυτότητα του Θάνου Κόσυβα κυριαρχεί. Εστιάζεται στην επιδίωξη ν' αποτυπώσει τα όρια του ψυχισμού, να εκτείνει τη συγκινησιακή φόρτιση και τη στοχαστική ματιά έναντι της πραγματικότητας. Στη συλλογή γίνεται διακριτή η ανάμειξη της υπαρξιακής διάθεσης με όλες τις νοηματοδοτήσεις της ζωής: το όνειρο, τη συναίσθηση, το σύμβολο της χαράς, τη μοναξιά, την αγωνία της γνώσης, τη συνύπαρξη. Εκτός από τις δυο ποιητικές συλλογές έχει γράψει  τρία παραμύθια τα οποία κυκλοφορούν από τις εκδόσεις Αλέξανδρος.

 

Ο Νίκος Βαρμάζης λόγιος και καταξιωμένος καθηγητής της διδακτικής των αρχαίων ελληνικών και της ιστορίας, πέρα από τα καθαυτό επιστημονικά του βιβλία, ασχολήθηκε με μεράκι και με την τοπική ιστορία της Πιερίας. Παράλληλα —και εδώ βρίσκεται το καινούργιο του πράγματος— διαθέτει και αφηγηματικές ικανότητες όπως απέδειξε με το βιβλίο του «Δύσκολα χρόνια στην Πιερία». Έχει συγγράψει έντεκα μελέτες ενώ έχει συμμετάσχει σε πολλά συλλογικά έργα. Για όσους επιθυμούν μπορούν να ανατρέξουν στη biblionet, όπως και όλων των συγγραφέων.

 

Η Μάγδα Παπαδημητρίου-Σαμοθράκη πρωτοξεκίνησε με ποίηση ενώ εξέδωσε και δύο μυθιστορήματα (2013, 2017). Το ενίοτε μοναχικό αλλά πάντοτε ερωτευμένο γυναικείο υποκείμενο διακρίνεται από μια αγάπη για όλα τα στοιχεία της φύσης (θάλασσα, γη, ουρανό), εμπνέεται από αυτά, μάλιστα ταυτίζεται απόλυτα με το τοπίο όπως και ο τίτλος της ποιητικής συλλογής μαρτυράει (έρωτας, Όλυμπος, Αιγαίο, κύματα). Για το τελευταίο μυθιστόρημα,« Στο κόκκινο τ’ ουρανού» από τις εκδόσεις Πνοή, είπε πώς σε πολλά σημεία του κειμένου η κυρία Παπαδημητρίου-Σαμοθράκη τονίζει τις αρετές της δημοκρατίας και ενώνει τη φωνή της με τον κόσμο που υποστηρίζει τα διαχρονικά δικαιώματα του ανθρώπου για ειρήνη, αυτοβουλία και αξιοπρέπεια.